„Żubr na Ziemi Zawkrzeńskiej” – nauka, doświadczenie i współpraca na rzecz ochrony gatunku

W dniach 10-11 września 2026 r. w ośrodku Rewita Waplewo odbyła się XXIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Żubr na Ziemi Zawkrzeńskiej”. Organizatorami wydarzenia byli Stowarzyszenie Miłośników Żubrów oraz Nadleśnictwo Dwukoły. Konferencję objęto honorowym patronatem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.

Spotkanie zgromadziło naukowców, lekarzy weterynarii, leśników, hodowców, przedstawicieli administracji publicznej i instytucji ochrony przyrody, a także praktyków zajmujących się zarządzaniem populacjami żubra w Polsce i za granicą. Głównym celem konferencji była wymiana wiedzy i doświadczeń oraz dyskusja nad aktualnymi wyzwaniami związanymi z hodowlą, zdrowiem i ochroną żubra.

Uczestników powitała prezes Stowarzyszenia Miłośników Żubrów. Wśród zaproszonych gości znaleźli się przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie, władz powiatowych, placówek oświatowych, Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Od doświadczeń lokalnych do współpracy międzynarodowej

Konferencję rozpoczęli przedstawiciele Nadleśnictwa Dwukoły oraz Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie. Prelegenci przedstawili historię powstania zagrody i pierwsze doświadczenia związane z hodowlą przebywających w niej żubrów.

W kolejnych wystąpieniach poruszono zagadnienia dotyczące zarządzania populacjami, parametrów demograficznych, monitoringu aktywności zwierząt, jakości siedlisk oraz skutków reintrodukcji żubrów. Ważną częścią konferencji była prezentacja doświadczeń z różnych regionów Polski, m.in. z Puszczy Białowieskiej i Puszczy Knyszyńskiej, a także z prowadzenia zagród w Kopnej Górze, Gołuchowie i Mucznem.

W programie znalazły się również wystąpienia przedstawicieli Lasów Państwowych. Zaprezentowano referat „Żubr w Lasach Państwowych”, a także wystąpienia dotyczące wyzwań związanych z zarządzaniem populacją żubra w północno-wschodniej Polsce oraz działań ochronnych i monitoringu aktywności tego gatunku na terenie Nadleśnictwa Hajnówka.

Międzynarodowy charakter wydarzenia podkreślały wystąpienia poświęcone ochronie i przywracaniu żubra m.in. w Szwajcarii, Rumunii, na Litwie, w Czechach, Ukrainie i Hiszpanii, a także perspektywom rozwoju populacji na Kaukazie. Zagraniczni prelegenci przedstawili rezultaty reintrodukcji, doświadczenia z hodowli półwolnej, wpływ żubrów na siedliska oraz praktyczne wyzwania związane z transportem zwierząt i tworzeniem nowych populacji.

Zdrowie żubrów i odpowiedzialne zarządzanie populacją

Istotne miejsce w programie zajęły zagadnienia weterynaryjne. Omówiono monitoring zdrowia populacji białowieskiej i żubrów żyjących na wolności w Puszczy Knyszyńskiej, przypadek gruźlicy w Zagrodzie Pokazowej Żubrów w Mucznem, szczepienia oraz zastosowanie nowoczesnych metod diagnostycznych. Przedstawiono również wyniki badań serologicznych i cytogenetycznych.

Drugiego dnia dyskutowano m.in. o zachowaniu żubrów, transporcie zwierząt do ośrodków reintrodukcji, Międzynarodowej Księdze Stadnej Żubrów, prawnych aspektach ochrony gatunku oraz edukacji ekologicznej.

Wnioski płynące z przedstawionych referatów wskazują, że skuteczna ochrona żubra wymaga stałego monitoringu, współpracy naukowców i praktyków, rzetelnej oceny stanu zdrowia zwierząt oraz odpowiedzialnego zarządzania populacjami. Ochrona gatunku powinna opierać się na wiedzy, doświadczeniu i konsekwentnie realizowanych działaniach.

Wizyta w zagrodzie w Krajewie

Ostatnim punktem oficjalnego programu był wyjazd do Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie oraz wspólny obiad. Wizyta umożliwiła uczestnikom poznanie miejsca, którego powstanie oraz pierwsze doświadczenia hodowlane przedstawiono podczas referatu otwierającego konferencję.

Dziękujemy wszystkim prelegentom, gościom, uczestnikom i instytucjom zaangażowanym w przygotowanie konferencji. Szczególne podziękowania kierujemy do Nadleśnictwa Dwukoły za współorganizację wydarzenia oraz przygotowanie wizyty w zagrodzie w Krajewie.

Tegoroczne spotkanie po raz kolejny pokazało, jak ważne dla przyszłości żubra są współpraca międzynarodowa, wymiana doświadczeń oraz łączenie badań naukowych z praktyczną ochroną gatunku.

A za rok zapraszamy na konferencję do Gołuchowa.